Blog

Dan D

Kao što i sami znate, svaki čas možemo čuti ili u štampi pročitati da je došao,  ili se, pak, najavljuje neki novi „dan D”. Dakle, ovaj izraz se danas veoma često upotrebljava i to u različitim značenjima, što baš i nije svojstveno frazeologizmima. Otuda je jedan naš novinar, pišući o jugoslovenskoj krizi početkom 90-ih godina prošlog veka, taj svoj tekst naslovio: Svi naši dani D”.

 

Ako se pozabavimo nastankom i izvornim značenjem izraza „dan D”, to će nas vratiti u vreme II svetskog rata, kada je nacistička Nemačka pod okupacijom držala gotovo celu Evropu. Međutim, nakon gubitka dve značajne bitke na istoku, pod Staljingradom (1942.) i kod Kurska (1943.), Hitlerova Nemačka beše značajno uzdrmana i taj trenutak trebalo je iskoristiti, te zadati odlučujući udarac i na zapadnom frontu. To je rezultiralo planiranjem velike, u istoriji ratova do tada najveće desantne operacije Saveznika (anglo-američke oružane snage, uz pomoć francuskog pokreta otpora) u Normandiji. Pošto su se, jasno je, pripreme za tu operaciju odvijale u najstrožoj tajnosti, dan početka invazije označavan je šifrom „D” (day=dan, na engleskom), a svi ostali dani i sati, pre i posle toga, „D+” i „D-“. Upravo tako je u engleskom jeziku nastao izraz „D-day” ili „dan D” u našem prevodu. Taj izraz kasnije dobija opšte značenje i danas se najčešće u štampi i političkom govoru upotrebljava za označavanje „važnog, značajnog ili presudnog dana (datuma). To je „dan odluke”, „težak i dramatičan dan” ili „dan kada se očekuje neki veliki preokret”.